Najbardziej pod tym wzgledem znane

Najbardziej pod tym względem znane są lemingi (Myodes lemmus) i pokrewne ‚gatunki – drobne. średnio 15 cm długości gryzonie z rodziny myszowa- tych, zasiedlające surowe obszary arktycznej tundry Eurazji i Ameryki Północnej, których populacje z nie- zupełnie dobrze poznanych powodów wykazują duże wahania liczebności, w cyklach najczęściej zbliżonych do 4-letnich oraz dłuższych. Wtedy to, w razie nad- miernego zagęszczenia populacji, wykazują jakiś nie- zwykły fizjologiczny stan podniecenia, kończący się niepohamowaną potrzebą masowej wędrówki, zwar- tym żywym „potokiem” na oślep, przed siebie – wędrówki kończącej się niejednokrotnie śmiercią w nurtach morza. – Z natury płochliwe, te drobne gryzonie, prowadzące ukryte życie w norkach, wśród mchów i porostów, W czasie wędrówki masowe-j stają się bardzo zaczepne, agresywne, słowem zrnie- niają zachowanie się. Co decyduje o tej osobliwej wędrówce lemingów dobrze jeszcze nie Wiadomo. Niewątpliwie wchodzą w grę i fizjologiczne uczulenie organizmu przez hormony i etologiczne zmiany zacho- wania się. Ekologicznym bodźcem jest nadmierne zagęszczenie populacji, zaś efektem prowadząca do zmniejszenia liczebności – wędrówka, raczej nie bardzo wyraźnie zorientowana co do kierunku, prze- ciwnie niż wędrówki odżywcze, a zwłaszcza rozrodcze. Masowy rozród ptaka pustynnika (Syrrhaptes pa- radoxus),• mieszkańca stepowych obszarów wschodniej Europy’ i środkowej Azji, w latach bardzo obfitej liczebności, powoduje wędrówki podobne do lemingo- wych „exodusy” poza normalny zasięg swego byto- wania. Takie masowe wędrówki pustynnika, obser- wowane w latach 1863, 1888, 1908, 1918, dosięgły prawie, poprzez Europę, do brzegów Atlantyku. Nigdy [ednak nie stwierdzono trwałego zadomowienia się w nowych miejscach, do których najwidoczniej, jako ptak wyspecjalizowany w życiu stepowym, nie zdołał się przystosować. W efekcie były to wędrówki roz- rzedzające nadmierne zagęszczenie populacji, a więc sprowadzające jej liczebność do zagęszczenia zbliża- jącego się do normalnego. [więcej w: , , ]