Stan, w jakim przychodza na

Stan, w jakim przychodzą na świat rozmaite ssaki, jest bardzo różny. Wiadomo, że stekowce (dziobak, kolczatka), podobnie jak gady i ptaki, składają jaja, z których dopiero po ich umieszczeniu w torbie lęgo- wej matki rozwijają się młode. U torbaczy jest już właściwe ‚żyworództwo, ale młode przychodzą na świat wcześnie, w stanie bardzo niedołężnym, drobne i po- dobnie jak u kolczatki matka nosi je w torbie. Wy- starczy przypomnieć, że młody dużego kangura w mo- mencie urodzenia jest nie większy od ziarnka fasoli. Nie tworzy. zespolenia z organizmem matki poprzez splot naczyń krwionośnych – łożysko. Łożyskowce, do których należą wszystkie pozostałe ssaki, rodzą młode daleko bardziej w rozwoju zaawan- sowane niż młode torbaczy. Można jednak wyróżnić wśród nich co najmniej dwie kategorie noworodków: l e g o w i s k o w e; mniej rozwinięte, ślepe i niedo- łężne, wymagają jeszcze długiego okresu przebywania w gnieździe czy norze i opieki ze strony rodziców, co widzimy np. u wielu gryzoni i drapieżnych; s a m o- d z i e l n e natomiast, występujące np. u kopytnych, są bardziej doskonałe w chwili rodzenia i wkrótce potrafią swobodnie poruszać się w towarzystwie matki, która jednak przez pewien czas odżywia je mlekiem. Dwa różne typy noworodków mogą występować nawet u bliskich sobie gatunków, jak zająca i królika. Młody zajączek wkrótce po urodzeniu jest żwawy i gotowy do ucieczki, podczas gdy radzący się w norach królik jest niedołężny i wymaga pielęgnacji. tu w grę także inne czynniki, decydujące o mniej lub więcej długim okresie pozostawania płodu w ciele matki. Okres ciąży u ssaków łożyskowych, ogólnie przyjąć można, zależy od wielkości ciała, od liczby młodych i od sposobu życia. Tym jest dłuższy im ssak jest większy, im mniej ma młodych i zależy od tego czy rodzice są zmuszeni prowadzić życie ruchliwe w po- szukiwaniu pokarmu i obronie życia. Bardziej zaawan- sowany rozwój psychiczny zwlerzęcia, cechujący się większym mózgiem, wpływa również na przedłużenie ciąży. [patrz też: , , ]