W stosunku do ptaków jest

W stosunku do ptaków jest o tyle ułatwiony, że trzymają się one w okresie rozrodu na ogół miejsc gniazdowania i każda para, w zasadzie eksploatuje swój rejon zadomowienia, rewir. Są one na ogół dosyć równomiernie rozmieszczone. Wyniki otrzymane z pró- bnej przestrzeni przemnaża się na większą przestrzeń, oczywiście jednorodną pod względem siedliskowym, bo taka tylko daje rzeczywisty obraz gęstości ekolo- gicznej, czyli właściwej populacji. Praktyka tylko ‚wskaże, jakiej wielkości kwadraty należy stosować dla obserwacji, by dawały rzeczywisty obraz roz- mieszczenia i zagęszczenia życia ptasiego, bez utraty energii na obserwację zbyt dużego obszaru. Muszą być z konieczności rozmaite dla różnych gatunków i na ogół tym większe, im ptaki są większe. Trudniejsze niewątpliwie są obserwacje nad li- czebnością ssaków, główriie z racji bardziej ukrytego życia jakie prowadzą. Większość drobniejszych gatun- ków żyje przecież w norach i żeruje często nocą. Nadto unikają one zbliżającego się człowieka, czując go z daleka, podczas gdy większość ptaków przynaj- mniej na pewną odległość dopuszcza człowieka, zwła- szcza kiedy nie zagraża ich życiu. Badanie ilościowe ssaków przeprowadza się różnymi sposobami, licząc ich nory, obserwując ślady, odchody, zastawiając pułapki, częściowo o ile to jest możliwe;’ obserwując je bezpośrednio. Wyjątkowo tylko na otwartych prze-. strzeniach, na polach, ugorach, pastwiskach i stepach, zrytych norami nornic i myszy, chomików i susłów, badanie takie jest łatwiejsze. Także stosunkowo do- kładnie można ustalić gęstość zasiedlenia kreta po chodnikach i kretowiskach. Dla przykładu można tu przytoczyć obliczanie li- czebności zwierząt ssących na podstawie pozostawio- nych przez nie śladów, podane przez ekologa radziec- kiego Formozowa, autora obszernej książki o śla- Trudność stan owi ustalenie wielkości dla poszcze- gólnych gatunków ssaków. drapieżnych, przy czym wartość ta będzie z pewnością inna u nas niż w ZSRR. Związek Radziecki, rozporządzający olbrzymimi obszarami globu, bardzo zróżnicowanymi ekologicznie i geograficznie, wszechstronnie rozpracował metodykę badań ilościowych, którą w odniesieniu do kręgow- ców lądowych w sposób przejrzysty i nowoczesny ze- stawia książka G. Nowikowa., [hasła pokrewne: , , ]