W z g l e

W z g l ę d n e z a g ę s z c z e n i e ptaków oblicza się także przez obserwację osobników »r jednostce czasu, co z powodzeniem stosować można do gatunków morskich z pokładu statku. W taki sposób uzyskano dane o ilościowym względnym rozmieszczeniu życia ptaków w różnych szerokościach Atlantyku gorącego i umiarkowanego południowego. Óbserwacji dokony- wano kilkakrotnie w ciągu dnia, a wyniki ich spro- wadzano do• stanu przeciętnego. Podobne dane nad liczebnością różnych ptaków w nawiązaniu do jedno- stek czasu można otrzymywać i na lądzie, notując np. ptaki obserwowane w ciągu dwugodzinnej wy- cieczki w lesie, na stepie czy mokradle. Oczywiście trzeba znać ptaki : na tyle, aby umieć je oznaczać z lotu lub według głosów, lornetka staje się wtedy nieodzownym instrumentem pomocniczym. Jednak wszystkie tego rodzaju obliczenia mają wartość względną, są ważne raczej. dla ‚pierwszej orientacji o strukturze zewnętrznej zespołu, niż dla głębszego wniknięcia w gospodarkę odżywczą i dynamizm ze- społów. Na mniejszych obszarach zespołów leśnych, gdzie jednak zamierzamy odnośne stosunki ilościowe poznać dokładniej, stosuje się m e t o d ę k wad r a t ó w, polegającą na obliczaniu z danej przestrzeni par gniazdujących, bo te przede wszystkim, a nie goście przygodni, odgrywają najważniejszą rolę w gospodar- ce odżywczej. Wybrany kwadrat określonej wielkości odwiedza się kilkakrotnie, obliczając, o ile to możli- we, liczbę gniazd poszczególnych gatunków na danej przestrzeni; gdyby zaś tego nie dało si przeprowadzić, to przynajmniej w stosunku do ptaków śpiewających notuje się liczbę samców śpiewającyc , jak wiadomo odpowiadającą w zasadzie liczbie par. Obserwacje najlepiej jest prowadzić w godzinach rannych i pod wieczór, jako okresach dnia, kiedy ptaki są najbar- dziej aktywne. Taki sposób obliczania gęstości za- siedlenia ornitofauny na danym mniej lub więcej jednorodnym zespole jest najracjonalniejszy i naj- więcej poucza o stałych składnikach danego zespołu. [podobne: , , ]