Do chwytania naj drobniejszych organizmów

Do chwytania naj drobniejszych organizmów wodnych zwykła siatka planktonowa nie wystarcza, bo mikroskopowe te for- my (tzw. nannoplankton) swobodnie przechodzą przez najgęstsze sieci. Wtedy to pobiera się próbki wody z dowolnej głębokości za pomocą tzw. czerpaków wody albo butelek specjalnych, których zawartość po wyciągnięciu centryfuguje się na, odpowiednich wirówkach, Następnie oblicza się ilość osobników względnie ich objętość. Przez Odpowiednie mnożenie tych minimalnych ilości życia, jakie wirówka ujawnia w badanych jednostkach objętościowych, uzyskujemy dane o ilości życia większych jednostek przestrzen- nych. Dla ilościowych badań dennych stosuje się tzw. chwytacze mułu, z których najbardziej znane są: większy C.G. Joh. Petersena, stosowany powszechnie w badaniach morskich i mniejszy Sven Ekmana – w jeziornych. Zasadniczo aparat te, przypominające okrętowe chwytacze o szczękach ruchomych do prze- noszenia sypkiego materiału, wycinają określonej wiel- kości kwadraty dna, różnej wielkości zależnie od aparatu – a więc 1/3, 1/4, 1/9, 1116 m2 wraz ze wszystki- mi zawartymi tam organizmami. Po wydostaniu apa- ratu na wierzch, na pokład statku czy łodzi, zawartość przepłukuje się na specjalnych sitach zatrzymujących wszystkie organizmy, które następnie obliczamy na liczbę gatunków i okazów, na wagę „mokrą” wzglę- dnie „suchą”, tę ostatnią naj ściślejszą, bo dającą ilość suchej materii żywej na jednostkę powierzchni dna. Metodyka badań ilościowych życia dennego, zwła- szcza na dnach miękkich, jest dokładna i zaawanso- wana, zbliżając się w znacznym stopniu do metody próbnych kwadratów, stosowanych przez botaników przy badaniu zespołów roślinnych, bowiem tu i tam mamy do czynienia z materiałem mało względnie zupełnie nieruchliwym. Podczas gdy połów siatką ‚planktonową raczej zbliża się do tzw. przekroju „li- niowego” zespołu. Pionierowi badania ilościowego życia morskiego C. G. Joh. Petersenowi zawdzięcza nauka oceanografii wyróżnienie zasadniczych zespołów dennych w cieśninach duńskich i oszacowanie ogólnej produkcji życia w Kattegacie, o czym już wspomina- . liśmy przy omawianiu gospodarki odżywczej zespo- łów. [przypisy: , , ]